|
معرفی دستگاه :
میکروسکوپ نیروی اتمی (Atomic Force Microscope) مدل Nano Wizard II و ساخت کمپانی JPK آلمان می باشد. این دستگاه به دلـيـل قابلیت هـاي مـنـحصر به فرد آن ، توسط مـحـقـقـان "چـشم نانو فناوری" ناميده شده است.
اساس کار دستگاه :
ميكرسكوپ نيروي اتمي يا AFM دستگاهي است كه براي بررسي خواص و ساختار سطحي مواد در ابعاد نانومتر بكار مي رود. این دستگاه بر اساس نيروي واندروالسي بين اتمي بنا شده است. در اين دستگاه به كمك يك پروپ فوق العاده تيز، خصوصيات سطح نمونه را به وسيله نيروی برهم كنشي با اتم هاي سطح جسم، اندازه گيري مي كند و با ثابت نگه داشتن مقدار نيرو در حالي كه پروب سطح نمونه را مي پيمايد ، امكان ايجاد نگاشت ها و تصاوير سه بعدي از سطـح را فـراهـم مـي كنـد. داده هـا و سيگنال هاي دريافتي در اين دستگاه نمايانگر اطلاعاتي در مورد ساختار مولكولي و ساختار اتمي نمونه است.
علاوه بر اين ، در ميكروسكوپ هاي نيروي اتمي دو قابليت مهم موجب افزايش و گسترش ميزان بكارگيري آن در زمينه های بيوتکنولوژي و نانو فناوری و مهندسي پزشكي شده است. يكي محيط داخلي دستگاه است كه نيازي به خلاء نداشته و هوا ، گاز و حتي مايع نيز مي تواند در آن محيط قرار گيرد. مسلما، اين امر استفاده از نمونه هاي بيولوژيک (همانند سلول ها و پروتئين ها ) به صورت زنده و فعال (حتي خارج از بدن موجود زنده) را امكان پذير ميكند. شاخصه مهم ديگر دستگاه، عدم نياز به کوتینگ و اندود سازي نمونه ها است كه موجب حذف مراحل سخت و دشوار آماده سازي نمونه مي شود. فرايند تصويربرداري از سيال براي اين دستگاه مزيتي محسوب مي شود كه همراه با ساير امكانات ديگرش امكان مشاهده فرايندهاي زيستي در زمان واقعي را ميسر مي سازد.
زمینه های کاربرد و قابلیت ها :
خواص قابل اندازه گيري با اين دستگاه شامل مورفولوژي هندسي ، توزيع چسبندگي ، اصطكاك ، ناخالصي سطحي ، جنس نقاط مختلف سطح ، كشساني ، مغناطيس ، بزرگي پيوندهاي شيميايي ، توزيع بارهاي الكتريكي سطحي و قطبش الكتريكي نقاط مختلف مي باشد .با اين دستگاه امكان بررسي سطوح رسانا يا عايق ، نرم يا سخت ، منسجم يا پودري ، بيولوژيك ، آلي يا غير آلي وجود دارد .
از جمله بیشترین کاربردهای AFM می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. تصویربرداری ] مورفولوژی سطوح مواد معدنی، پلیمرها و بیوپلیمرها، سلول های زنده در محیط مایع، سطوح جامد، تکنولوژی لایه نازک [
2. اندازهگیری شمیایی ]کاتالیستها، مطالعه تک مولکولها، پپتیدها، پروتئین ها، DNA ، سلول ها و ویروس ها، واکسنها [
3. اندازهگیری فیزیکی ]رفتار سطوح جامد، فناوری لایه نازک، جذب سطحی (فلزی یا معدنی)، اندازه گیری های نوری [
4. منیپولیشن ]نانوحکاکی و نانولیتوگرافی، منیپولیشن و دستکاری نانومتری (نانوذره ها، نانومیله ها، نانوسیم ها، نانولوله ها)، بیوحسگرها [
5. اسمبلی ]اسمبلی مستقیم، خود اسمبلی ساختارها [
|